लेखांकनगत समायोजनबाट नाफामा वृद्धि, एक्सेल डेभलपमेन्ट बैंकको वास्तविक व्यवसायमा सुधार अझै सीमित -

काठमाडौं । एक्सेल डेभलपमेन्ट बैंक लिमिटेडले आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को चौथो त्रैमाससम्म रु. ३०.९४ करोड खुद नाफा आर्जन गरेको छ। गत वर्षको सोही अवधिको रु. १३.५२ लाखको तुलनामा नाफामा उल्लेखनीय सुधार देखिए पनि वित्तीय विवरणको विश्लेषणले यस वृद्धिको प्रमुख आधार कर्जा हानि व्यवस्था (Loan Loss Provision) फिर्ता (Provision Reversal) रहेको देखाउँछ। अर्थात्, नाफामा आएको ठूलो वृद्धि मुख्यतः लेखांकनगत समायोजनबाट सम्भव भएको हो, यद्यपि नियमित बैंकिङ कारोबारमा पनि केही सुधार देखिएको छ।

चालु वर्ष बैंकले कर्जा हानि व्यवस्थामा रु. १९.४३ करोड Provision Reversal गरेको छ, जबकि अघिल्लो वर्ष यही अवधिमा रु. १७.२७ करोड Provision Charge गरेको थियो। यसरी दुई वर्षबीच करिब रु. ३६.७ करोडको लेखांकनगत परिवर्तनले सञ्चालन नाफा ३८१ प्रतिशत र करअघिको नाफा ५४४ प्रतिशतले बढाउन महत्वपूर्ण योगदान दिएको देखिन्छ। त्यसैले यस वर्षको नाफा वृद्धिलाई सञ्चालन व्यवसायको दिगो सुधारका रूपमा मात्र व्याख्या गर्न सकिने अवस्था देखिँदैन।

बैंकको नियमित बैंकिङ कारोबारले भने मिश्रित संकेत दिएको छ। कुल ब्याज आय (Interest Income) १.२३ प्रतिशतले घटे पनि ब्याज खर्चमा आएको कमीका कारण खुद ब्याज आम्दानी (Net Interest Income) १४.७२ प्रतिशतले बढेको छ। यद्यपि निक्षेप १२.६३ प्रतिशतले बढ्दा कर्जा विस्तार ८.८३ प्रतिशतमा सीमित रह्यो। परिणामस्वरूप कर्जा-निक्षेप अनुपात (Credit to Deposit Ratio) ७६.६६ प्रतिशतबाट घटेर ७३.५० प्रतिशतमा पुगेको छ, जसले निक्षेप वृद्धिको तुलनामा कर्जा विस्तार अपेक्षाकृत सुस्त रहेको संकेत गर्छ।

बैंकले आफ्नो व्यवस्थापकीय विश्लेषणमा पनि कर्जा प्रवाहमा आएको संकुचन तथा कर्जा असुलीमा देखिएको चुनौतीका कारण समग्र तथा वितरणयोग्य नाफामा प्रत्यक्ष असर परेको स्वीकार गरेको छ। साथै, बैंक तथा वित्तीय संस्थाबीच बढ्दो प्रतिस्पर्धा र नियामकीय निर्देशनको कार्यान्वयनका कारण आम्दानीमा दबाब परेको उल्लेख गरेको छ।

सम्पत्ति गुणस्तरतर्फ भने केही सुधार देखिएको छ। खराब कर्जा (NPL) अनुपात ६.६९ प्रतिशतबाट घटेर ४.५७ प्रतिशतमा झरेको छ भने प्रोभिजन कभरेज अनुपात ९९.४८ प्रतिशतबाट बढेर १०४.७४ प्रतिशत पुगेको छ। यद्यपि NPL अझै तुलनात्मक रूपमा उच्च स्तरमै रहेकाले सम्पत्ति गुणस्तरमा थप सुधार आवश्यक देखिन्छ।

बैंकको पूँजी पर्याप्तता अनुपात (Capital Adequacy Ratio) १४.६३ प्रतिशत र टियर–१ पूँजी अनुपात १२.३६ प्रतिशत कायम रहेको छ, जसले नियामकीय न्यूनतम सीमा भन्दा माथिको पूँजी आधार कायम रहेको संकेत गर्छ। साथै Cost of Funds ३.८७ प्रतिशतबाट घटेर २.८९ प्रतिशतमा झरेको छ, जसले बैंकको कोष व्यवस्थापनमा सुधार आएको देखाउँछ।

प्रतिफल सूचकहरूमा पनि उल्लेखनीय सुधार देखिएको छ। Return on Equity (ROE) ०.०७ प्रतिशतबाट बढेर १४.८९ प्रतिशत र Return on Assets (ROA) ०.०१ प्रतिशतबाट बढेर १.५३ प्रतिशत पुगेका छन्। तर गत वर्षको अत्यन्त न्यून आधार (Low Base) का कारण यी सूचकमा आएको तीव्र वृद्धिलाई पनि सोही सन्दर्भमा मूल्यांकन गर्नुपर्ने देखिन्छ।

समग्रमा, एक्सेल डेभलपमेन्ट बैंकको वार्षिक वित्तीय विवरणले नाफा, प्रतिफल र वितरणयोग्य नाफामा उल्लेखनीय सुधार देखाए पनि त्यसको प्रमुख आधार Provision Reversal रहेको स्पष्ट देखिन्छ। आगामी त्रैमासहरूमा बैंकले कर्जा विस्तार, नियमित ब्याज आम्दानी, सम्पत्ति गुणस्तर तथा सञ्चालन नाफामा दिगो सुधार कायम राख्न सके मात्र यस वर्षको उच्च नाफा वास्तविक व्यवसायिक पुनरुत्थानका रूपमा पुष्टि हुने देखिन्छ।