काठमाडाैँ । माछापुच्छ्रे बैंक लिमिटेडको आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को चौथो त्रैमासिक वित्तीय विवरणले नाफासँगै बैंकिङ व्यवसायको वास्तविक विस्तार देखाएको छ। बैंकको खुद नाफा अघिल्लो आर्थिक वर्षको तुलनामा १२.२ प्रतिशतले बढेको छ। नाफा वृद्धिसँगै कर्जा १५.९५ प्रतिशत र निक्षेप १९.७ प्रतिशतले बढ्नुले बैंकको व्यवसाय विस्तार सक्रिय रहेको देखाउँछ।
अघिल्ला केही बैंकको तुलनामा माछापुच्छ्रे बैंकको नाफा वृद्धि प्रोभिजन घट्नु वा अघिल्लो वर्षको असामान्य आधार प्रभावबाट मात्र प्रेरित देखिँदैन। कर्जा, निक्षेप र खुद ब्याज आम्दानीमा आएको वृद्धिले नाफा वृद्धिको आधार तुलनात्मक रूपमा बलियो रहेको संकेत गर्छ।
कर्जा र निक्षेपमा दोहोरो अंकको विस्तार
बैंकको कर्जा प्रवाह १५.९५ प्रतिशतले र निक्षेप १९.७ प्रतिशतले बढेको छ। दुवै सूचकमा दोहोरो अंकको वृद्धि हुनु बैंकले आफ्नो व्यवसाय विस्तारलाई तीव्रता दिएको संकेत हो।
निक्षेप वृद्धि कर्जा वृद्धिभन्दा केही बढी भएकाले कर्जा–निक्षेप अनुपात ८०.६२ प्रतिशतबाट घटेर ७८.४५ प्रतिशतमा आएको छ। यसले बैंकसँग कर्जा विस्तारका लागि थप तरलता उपलब्ध रहेको देखाउँछ।
खुद ब्याज आम्दानी बढ्नु सकारात्मक संकेत
ब्याजदर घट्दो चक्रका कारण बैंकको ब्याज आम्दानी ५.९ प्रतिशतले घटेको छ। तर ब्याज खर्च १३.४ प्रतिशतले घटेकाले खुद ब्याज आम्दानी भने ५.५ प्रतिशतले बढेको छ।
बैंकको कोर आम्दानीको प्रमुख आधार खुद ब्याज आम्दानी बढ्नुले कर्जा विस्तारले ब्याजदरमा आएको दबाबलाई धानिरहेको देखाउँछ। यसलाई बैंकको मूल व्यवसायमा देखिएको सकारात्मक संकेतका रूपमा लिन सकिन्छ।
शुल्क आम्दानीले आम्दानीको आधार फराकिलो बनायो
बैंकको शुल्क तथा कमिशन आम्दानी २३.४ प्रतिशतले बढेको छ। कर्जा तथा निक्षेप विस्तारसँगै शुल्कमा भएको वृद्धि बैंकको कारोबारको दायरा विस्तार भएको संकेत हो।
त्यस्तै, व्यापारिक आम्दानी रु. ३ अर्ब ३२ करोड १५ लाखबाट बढेर रु. ४ अर्ब ८१ करोड १३ लाख पुगेको छ। अन्य सञ्चालन आम्दानी पनि रु. ६६ करोड ६३ लाखबाट बढेर रु. १ अर्ब ७२ करोड ६२ लाख पुगेको छ।
यद्यपि अन्य सञ्चालन आम्दानीको वृद्धि उच्च प्रतिशतमा देखिए पनि यसको आधार तुलनात्मक रूपमा सानो भएकाले यसलाई सावधानीपूर्वक मूल्यांकन गर्नुपर्ने हुन्छ।
उच्च प्रोभिजनले नाफा वृद्धिमा लगाम लगायो
बैंकको कर्जा नोक्सानी व्यवस्था अर्थात् impairment charge ९४.३ प्रतिशतले बढेर रु. १ अर्ब ८ करोड १८ लाख पुगेको छ। अघिल्लो वर्ष यस्तो व्यवस्था रु. ५५ करोड ६७ लाख थियो।
प्रोभिजनमा ठूलो वृद्धि हुँदा बैंकको सञ्चालन नाफा करिब ०.५ प्रतिशत मात्र बढेको छ। अर्थात् व्यवसाय र आम्दानीमा सुधार भए पनि उच्च प्रोभिजनिङले त्यसको ठूलो हिस्सा सोसेको छ।
तर द्रुत कर्जा विस्तारसँगै प्रोभिजन बढाउनु बैंकले जोखिम व्यवस्थापनमा तुलनात्मक रूपमा सावधानी अपनाएको संकेत पनि हुनसक्छ। त्यसैले प्रोभिजन वृद्धिलाई मात्र नकारात्मक रूपमा नभई कर्जा वृद्धिको गुणस्तरसँग जोडेर हेर्नुपर्ने हुन्छ।
सम्पत्ति गुणस्तर तुलनात्मक रूपमा नियन्त्रणमा
बैंकको खराब कर्जा अनुपात (NPL) ३.९६ प्रतिशतबाट सामान्य बढेर ३.९८ प्रतिशत पुगेको छ। NPL मा आएको वृद्धि निकै सीमित छ र करिब ४ प्रतिशतको स्तरमा रहेको छ।
खुद NPL भने १.१९ प्रतिशतबाट घटेर १.१४ प्रतिशतमा आएको छ। त्यस्तै, प्रोभिजन कभरेज अनुपात १०२.४६ प्रतिशतबाट बढेर १०३.८४ प्रतिशत पुगेको छ।
कर्जा विस्तार दोहोरो अंकमा हुँदा पनि NPL लगभग स्थिर रहनु र खुद NPL घट्नुले बैंकको सम्पत्ति गुणस्तर तत्काल ठूलो दबाबमा नरहेको संकेत गर्छ।
बैंकको पूँजी कोष अनुपात १३.२१ प्रतिशत रहेको छ, जुन नियामकीय न्यूनतम आवश्यकताभन्दा पर्याप्त माथि हो।
बैंकले असार २०८३ मा रु. ३ अर्बको ८.२५ प्रतिशत Perpetual Non-Cumulative Preference Share जारी गरेको छ। यसले बैंकको पूँजी आधार थप सुदृढ बनाएको छ र भविष्यमा व्यवसाय विस्तार तथा नियामकीय पूँजी आवश्यकताका लागि थप आधार तयार गरेको छ।
यद्यपि प्राथमिकता शेयरका कारण पूँजी संरचनामा Tier 1 तथा CET1 को संरचनागत अनुपातमा परिवर्तन आएको छ। त्यसैले पूँजी वृद्धिलाई केवल कुल अनुपातबाट नभई यसको संरचनासहित मूल्यांकन गर्नुपर्ने हुन्छ।
स्प्रेड घटे पनि कर्जा वृद्धिले धान्यो
बैंकको ब्याजदर स्प्रेड ३.७९ प्रतिशतबाट घटेर ३.४८ प्रतिशतमा आएको छ। घट्दो ब्याजदर चक्रमा स्प्रेड खुम्चिनु समग्र बैंकिङ क्षेत्रमै देखिएको प्रवृत्ति हो।
तर माछापुच्छ्रे बैंकको हकमा कर्जा परिमाणमा भएको बलियो वृद्धिले स्प्रेडमा आएको कमीको प्रभावलाई धान्दै खुद ब्याज आम्दानी बढाउन सहयोग गरेको देखिन्छ।
वितरणयोग्य नाफा सकारात्मक
बैंकको समीक्षा अवधिको वितरणयोग्य नाफा रु. ९८ करोड ६८ लाख रहेको छ, जुन अघिल्लो वर्षको रु. १ अर्ब २९ करोड ६२ लाखभन्दा कम हो। उच्च प्रोभिजन खर्चले यसमा दबाब पारेको देखिन्छ।
तर असार मसान्तसम्मको कुल वितरणयोग्य नाफा रु. ९८ करोड २० लाख रहेको छ, जुन अघिल्लो वर्षको रु. ९३ करोड ६४ लाखभन्दा बढी हो। वार्षिकीकृत वितरणयोग्य नाफा प्रतिशेयर पनि रु. ७.५१ रहेको छ।
यसले बैंकको वितरणयोग्य नाफा सकारात्मक अवस्थामा रहेको देखाउँछ, जुन शेयरधनीका लागि महत्वपूर्ण पक्ष हो।
व्यवसाय विस्तारसँगै जोखिम व्यवस्थापनमा जोड
समीक्षा अवधिमा कर्जा तथा निक्षेपमा दोहोरो अंकको वृद्धि, खुद ब्याज आम्दानीमा सुधार, शुल्क तथा कमिशन आम्दानीको बलियो वृद्धि र पूँजी आधार सुदृढ हुनु बैंकका प्रमुख सकारात्मक पक्ष हुन्।
अर्कोतर्फ, impairment charge मा करिब दोब्बर वृद्धि, वितरणयोग्य नाफा प्रतिशेयरमा कमी र ब्याजदर स्प्रेडमा आएको गिरावटलाई चुनौतीका रूपमा लिनुपर्ने हुन्छ।
समग्रमा, माछापुच्छ्रे बैंकको आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को वित्तीय प्रदर्शनमा नाफा वृद्धिसँगै व्यवसाय विस्तारको आधार पनि देखिन्छ। कर्जा र निक्षेप दुवैमा दोहोरो अंकको वृद्धि तथा खुद ब्याज आम्दानीमा भएको सुधारले कोर बैंकिङ व्यवसायमा सकारात्मक गति रहेको संकेत गर्छ।
उच्च impairment charge ले नाफा वृद्धिलाई केही सीमित गरे पनि यसले बैंकले तीव्र कर्जा विस्तारसँगै जोखिम व्यवस्थापनमा पर्याप्त जगेडा राख्न खोजेको देखाउँछ। आगामी अवधिमा यही कर्जा वृद्धिलाई सम्पत्ति गुणस्तर कायम राख्दै निरन्तरता दिन सक्नु बैंकको नाफाको दिगोपनका लागि निर्णायक हुनेछ।
(यो विश्लेषण सार्वजनिक वित्तीय विवरणका आधारमा तयार गरिएको हो। यसको उद्देश्य सूचना र विश्लेषण प्रदान गर्नु मात्र हो, लगानी सल्लाह होइन।)
