काठमाडौँ। नेपाल राष्ट्र बैंकका गभर्नर महाप्रसाद अधिकारीले बैंकिङ क्षेत्रले वर्तमान आर्थिक चुनौतीलाई सामना गर्न आवश्यक कदम चाल्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्। नेपाल बैंकर्स संघको ३८ औं वार्षिक साधारण सभामा बोल्दै उनले बैंकिङ क्षेत्रले कठिन समयमा देखाएको सक्रियतालाई प्रशंसा गरे। उनले भने, “हामीले बैंकिङ प्रणालीलाई सुरक्षित राख्न सकेका छौँ, तर अझै धेरै चुनौतीहरू बाँकी छन्, जसलाई चिर्ने काम गर्नुपर्छ।”
गभर्नर अधिकारीले हाल बैंकिङ क्षेत्रले बाह्य वातावरणका कारण उत्पन्न समस्याहरूको सामना गरिरहेको बताउँदै वित्तीय स्थिरताका लागि सरकारका नीति र कार्यक्रमहरूलाई सहयोग गर्न बैंकहरूले महत्वपूर्ण भूमिका खेलिरहेको उल्लेख गरे।
तर, उनले पछिल्लो समयमा बैंकहरूले कर्जा विस्तारमा ध्यान दिन नसकेकोप्रति चिन्ता व्यक्त गरे। “यदि बैंकहरूले कर्जा विस्तारमा पहिले नै ध्यान दिएको भए, अहिलेको अवस्था आउँदैनथ्यो,” उनले भने। यसका साथै, उनले लाभांश वितरणको विषयमा गलत धारणा नबनाउन आग्रह गरे। अधिकारीले भने, “राष्ट्र बैंकले लाभांश वितरण रोक्ने कुनै कदम चालेको छैन। बैंकहरूको आफ्नै व्यवसायिक निर्णयको कारण विभिन्न लाभांश वितरण भएका हुन्।”
कार्यक्रममा नेपाल बैंकर्स संघका निवर्तमान अध्यक्ष सुनिल केसीले पनि बैंकिङ क्षेत्र हालसम्मकै गम्भीर आर्थिक चुनौतीको सामना गरिरहेको बताए। “बाह्य क्षेत्रको क्रेडिट रेटिङ राम्रो भए पनि हाम्रो बैंकिङ प्रणाली आन्तरिक समस्यामा छ। ऋण प्रवाहमा कमी, लिक्विडिटीको अस्थिरता र उच्च करभारले बैंकिङ क्षेत्रलाई थप जटिल बनाएको छ,” उनले भने।
समाधानको आवश्यकता
वर्तमान बैंकिङ क्षेत्रले भोगिरहेको चुनौतीहरूको समाधानका लागि दीर्घकालीन सोच र समन्वित प्रयास अनिवार्य देखिएको छ। बैंकिङ प्रणालीलाई सुदृढ र प्रभावकारी बनाउन वित्तीय नीति र कर्जा व्यवस्थापनमा गहिरो ध्यान दिनुपर्छ। विशेषतः कर्जा विस्तारका लागि बैंकहरूले जोखिम न्यून गर्ने रणनीतिहरू लागू गर्दै नयाँ लगानीका सम्भावनाहरू पहिचान गर्न आवश्यक छ।
हाल बैंकिङ क्षेत्रले निष्क्रिय कर्जा व्यवस्थापन र वित्तीय स्थिरताको लागि प्रोभिजन व्यवस्थालाई बलियो बनाउन सफल भएको छ। गभर्नर अधिकारीले यसलाई सकारात्मक पक्षका रूपमा उल्लेख गरे। तर, ऋणको साँवा र ब्याज उठाउन नसक्ने अवस्थाले बैंकहरूको जोखिम बढेको छ। “हामी अहिले गम्भीर आर्थिक चुनौतीका बीच बाँचेका छौँ। तर, प्रोभिजनले बैंकहरूलाई बचाउन सहयोग गरेको छ,” अधिकारीले थपे।
