रेटिङ प्रणाली वित्तीय संस्थाहरू, देशहरू, वा अन्य संस्थाहरूको आर्थिक स्थिति, क्रेडिट जोखिम, र ऋण तिर्ने क्षमताको मूल्याङ्कन गर्ने विधि हो। क्रेडिट रेटिङ एजेन्सीहरूले आर्थिक सूचकांकहरूको विश्लेषण गरेर विशिष्ट अक्षरहरूको संयोजन (जस्तै AAA, BB-, CCC) बाट रेटिङ प्रदान गर्छन्। उच्च रेटिङले कम जोखिम र राम्रो आर्थिक स्थिति जनाउँछ भने निम्न रेटिङले उच्च जोखिम देखाउँछ। रेटिङ प्रणालीले ऋणदातालाई जोखिम मूल्याङ्कन गर्न र लगानीकर्तालाई विश्वास निर्माण गर्न सहयोग गर्छ।
फिच रेटिङ्सले नेपाललाई 'BB-' लामो अवधिको विदेशी मुद्रा जारीकर्ता पूर्वनिर्धारित रेटिङ (IDR) प्रदान गरेको छ, जसको दृष्टिकोण स्थिर रहेको छ। नेपालको कम र सहुलियतपूर्ण सरकार र बाह्य ऋण, बलियो विदेशी मुद्रा सञ्चिति, र जलविद्युत क्षेत्रको विकासले आर्थिक वृद्धि सुनिश्चित गरेको छ। तर, कमजोर संरचनात्मक विकास, बाह्य झट्काहरू र प्राकृतिक प्रकोपहरूको संवेदनशीलताका कारण अर्थतन्त्रले चुनौतीहरू सामना गरिरहेको छ।
आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा संघीय सरकारको ऋण जीडीपीको ४४% पुगेको छ, जुन 'BB' मिडियन ५५% भन्दा कम हो। यो ऋणको अधिकांश हिस्सा बाह्य स्रोतबाट सहुलियतपूर्ण ब्याजदरमा प्राप्त भएको छ, जसको औसत ब्याजदर १% मात्र छ। नेपालको बैंकिङ प्रणालीले ठूला विप्रेषण भित्र्याउने भएकाले घरेलु ऋणको ब्याजदर पनि कम छ। चालू खाता अधिशेषको कारण विदेशी मुद्रा सञ्चिति १३ अर्ब अमेरिकी डलर नाघेको छ, जसले १२ महिनासम्म आयात खर्च कभर गर्न पर्याप्त क्षमता देखाएको छ।
नेपालको आर्थिक वृद्धिले दीर्घकालमा ५% को दर हासिल गर्ने अपेक्षा गरिएको छ, जसमा जलविद्युत् विकास र भारतसँगको विद्युत् निर्यात सम्झौताको ठूलो भूमिका रहनेछ। फिचले नेपालको राजस्व परिचालनलाई प्रभावकारी बनाएर सरकारी ऋणलाई घटाउन र निजी तथा विदेशी लगानीमैत्री नीतिहरूको विकासलाई प्राथमिकता दिन सिफारिश गरेको छ।
फिचको स्थिर दृष्टिकोणले नेपालको दीर्घकालीन आर्थिक सुधारको सम्भावना देखाउँछ। यो रेटिङले नेपाललाई आर्थिक सुधारका लागि थप रणनीतिक योजनाहरू बनाउन र अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय बजारमा आफ्नो विश्वसनीयता कायम राख्न मार्गदर्शन गर्न सक्छ। राजनीतिक स्थिरता, आर्थिक संरचनाको विकास, र लगानीमैत्री वातावरणको निर्माणले नेपाललाई उच्च रेटिङतर्फ उकास्न मद्दत गर्न सक्नेछ।
