काठमाडौं। वाणिज्य बैंकहरूले कार्तिक १ गतेदेखि लागु हुने गरी ब्याजदरको सूचना प्रकाशित गरेका छन्। २० वटा वाणिज्य बैंकहरूको औसत ब्याजदर कार्तिकका लागि ०.१९ विन्दुले घटेको छ। असोज महिनामा औसत ब्याजदर ६.३८ प्रतिशत रहेकोमा, कार्तिकमा व्यक्तिगत मुद्दती निक्षेपको औसत ब्याजदर ६.१९ प्रतिशत कायम भएको छ।
कार्तिक महिनामा बैंकहरूले ब्याजदर घटाउन सफल हुनमा विभिन्न कारणहरूले भूमिका खेलेका छन्। बैंकहरूमा लगानीयोग्य रकमको पर्याप्तता, चालु आर्थिक वर्षको मौद्रिक नीतिले नीतिगत दरलाई ५.५ प्रतिशतबाट ५ प्रतिशतमा झार्नु, र ब्याजदर करिडोरको माथिल्लो सीमा ७ प्रतिशतबाट ६.५ प्रतिशतमा घटाउनु प्रमुख कारणहरू थिए।
२० वाणिज्य बैंकमध्ये १० वटाले कार्तिकमा एक वर्षे व्यक्तिगत निक्षेपको ब्याजदर घटाएका छन्। १ बैंकले ब्याजदर बढाएको छ भने ९ वटाले असोज महिनाको ब्याजदरलाई निरन्तरता दिएका छन्।
कार्तिक महिनाका लागि ब्याजदर बढाउनेमा सानीमा बैंक रहेको छ।
नेपाल राष्ट्र बैंकको निर्देशन अनुसार, बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूले आगामी एक महिनाका लागि ब्याजदरमा कुनै परिवर्तन गर्न नपाइने शर्तमा अघिल्लो महिनाको अन्तिम दिनभित्र ब्याजदर सार्वजनिक गर्नुपर्ने नियम लागू गरिएको छ। यसै अनुरूप वाणिज्य बैंकहरूले आफ्ना ब्याजदर तालिका सार्वजनिक गरेका छन्।
धेरै बैंक र वित्तीय संस्थाहरूले वित्तीय प्रणालीमा पर्याप्त तरलता रहेको र कर्जा माग नबढेकाले कार्तिक महिनाका लागि निक्षेपको ब्याज घटाएका छन्। हालका दिनहरूमा बैंक र वित्तीय संस्थाहरूले अपेक्षाअनुसार कर्जा प्रवाह गर्न सकेका छैनन्, जसले गर्दा ब्याजदर घटाएर कर्जा प्रवाह बढाउने रणनीति अपनाएको देखिन्छ।
केन्द्रीय बैंकले फागुन १ गतेदेखि स्थायी निक्षेप सुविधा (एसडीएफ) सुरु गरेपछि, बैंकहरूले बचतको ब्याजदर न्यूनतम ३ प्रतिशत कायम गर्दै आएका छन्। यसअनुसार, केन्द्रीय बैंकले यस्तो निक्षेपका लागि बैंक र वित्तीय संस्थाहरूलाई ३ प्रतिशत ब्याजसमेत दिने व्यवस्था गरेको छ। एसडीएफ भन्दा कम ब्याज दिने बैंकहरूले यो सुविधा पाउने छैनन्।
बैंक र वित्तीय संस्थाहरूले औसतमा अघिल्लो महिनाको तुलनामा अधिकतम १० प्रतिशत मात्र ब्याजदर घटाउन वा बढाउन पाउने नियम छ। केन्द्रीय बैंकले संस्थागत मुद्दती निक्षेपमा प्रदान गर्ने ब्याजदर व्यक्तिगत मुद्दती निक्षेपमा भन्दा कम्तीमा १ प्रतिशत कम गर्न अनुमति दिएको छ, जसको पहिलेको सीमा २ प्रतिशत थियो। यस्तै, रेमिट्यान्स मुद्दतीमा व्यक्तिगत मुद्दतीभन्दा १ प्रतिशत बढी ब्याज दिन सक्छन् ।



