भारतको इन्टरनेट अर्थतन्त्र सन् २०३० सम्ममा छ गुणा बढेर एक लाख करोड डलर (लगभग ८२ लाख करोड रुपैयाँ) पुग्नेछ। गुगल, टेमासेक र बेन एण्ड कम्पनीले मंगलबार सार्वजनिक गरेको संयुक्त प्रतिवेदनमा यस्तो दाबी गरिएको हो ।
यो ‘इंडिया इकोनोमी रिपोर्ट’ अनुसार भारत डिजिटल दशकमा छ। यसको अन्त्यसम्ममा इन्टरनेट अर्थतन्त्र १२ देखि १३ प्रतिशतको वार्षिक दरले बढ्नेछ । अहिले यसको वृद्धि चारदेखि पाँच प्रतिशत छ ।
सन् २०२२ मा भारतीय अर्थतन्त्रको आकार १५५ देखि १७५ अर्ब डलरको बीचमा थियो। यसलाई बढाउनमा बिजनेस टु कन्ज्युमर (बीटुसी) र बिजनेस टु बिजनेस (बीटुबी) को ई–कमर्स, सफ्टवेयर सेवा र ओटीटी सेवामाध्यमबाट बढिरहेको अनलाइन मिडियाले प्रमुख भूमिका खेल्नेछ। गुगल इन्डियाका कन्ट्री म्यानेजर र उपाध्यक्ष सञ्जय गुप्ताले भविष्यका अधिकांश खरिदहरू अनलाइन र डिजिटल माध्यमबाट हुने दाबी गर्छन्। उही समयमा, टेमासेकका एमडी विशेष श्रीवास्तवका अनुसार आज भारतलाई विश्वव्यापी जीडीपी वृद्धिको नयाँ आशाको रूपमा हेरिएको छ।
कुन क्षेत्र कुन गतिमा बढ्छ ?
बीटुसी : सन् २०२२ मा यो क्षेत्रको आकार ६०–६५ अर्ब डलर पुगेको छ। सन् २०३० सम्ममा यसको आकार पाँचदेखि छ गुणाले बढेर ३५० देखि ३८० अर्ब डलरसम्म पुग्ने छ ।
बीटुसीः यहाँ १३ देखि १४ गुणाको अधिकतम वृद्धि हुने सम्भावना छ। प्रतिवेदन अनुसार सन् २०३० सम्ममा कुल व्यापार १०५ देखि १२० अर्ब डलर पुग्ने छ । अहिले यसको आकार ८–९ अर्ब डलर मात्रै छ ।
सफ्टवेयर सेवाहरूः सफ्टवेयर सेवाहरूको व्यवसाय द्रुत गतिमा बढिरहेको छ। २०३० सम्म यो पाँच देखि छ गुणा बढ्नेछ। व्यापार ६५ देखि ७५ अर्ब डलरको स्तरमा पुग्नेछ । अहिले यसको तथ्यांक १२ देखि १३ अर्ब डलर रहेको छ ।
